Radosław Ziomber

Dajana Olech "Rozwrzeszczane dzieci kosmosu"

2012-01-23T11:07:00.000-08:00

Kol. Dajana Olech zaprezentowała przed gronem Naukowego Koła Studentów Astronomii UJ seminarium na temat "głośnych radiowo" ciał niebieskich.

Rozwrzeszczane_dzieci_kosmosu.pdf
Rozwrzeszczane_dzieci_kosmosu

Bartłomiej Dębski "Planety pozasłoneczne"

2011-11-19T17:14:00.000-08:00

17 listopada Kol. Bartłomiej Dębski wygłosił seminarium Naukowego Koła Studentów Astronomii UJ na temat planet spoza Układu Słonecznego. Dzięki uprzejmości Prelegenta zamieszczam ją poniżej.

Planety_pozasloneczne_2011-11-17.pdf

Planety_pozasloneczne_2011-11-17

Stanisław Świerczyński "Najjaśniejsze gwiazdy zmienne"

2010-12-08T16:15:00.000-08:00

8 grudnia 2010 w sali klubu Regulus wysłuchać można było prezentacji poświęconej amatorskim obserwacjom gwiazd zmiennych fizycznie.

Dzięki uprzejmości Prelegenta - Pana Stanisława Świerczyńskiego zamieszczam konspekt w postaci Jego prezentacji.

Najjasniejsze-gwiazdy-zmienne.pdf

Najjasniejsze gwiazdy zmienne

dr Sławomir Stachniewicz "Ewolucja gwiazd"

2010-11-26T14:23:00.000-08:00

Odczyt w klubie astronomicznym "Regulus" 24 XI 2010.

Modele ewolucji gwiazd pozwalają wyznaczac odległości we wszechświecie.Stanowią bowiem podstawę kalibracji świec standardowych.
Umożliwiają też wyznaczanie dolnej granicy wieku Wszechświata (wiek najstarszych gwiazd).

Transport energi we wnętrzu gwiazdy: promieniowanie, konwekcja.
Im mniejszy jest współczynnik przeźroczystości, tym krótsza jest średnia droga swobodna fotonu.
Zdecydowana większość gwiazd leży na ciągu głównym. Jest to etap ewolucji, podczas którego "niewiele się dzieje". Do opisu można zastosować modele statyczna.

Za równanie stanu możemy przyjąć model dla gazu doskonałego (z wyjątkiem zewnętrznych części gwiazdy, gdzie gaz jest zjonizowany).
Dla gwiazd ciągu głównego głównym źródłem energi jest cykl P-P. Dla Słońca cykl CNO stanowi tylko kilka % źródła energii. Jest on zaniedbywalny dla gwiazd o temperaturze centralnej < 15 mln K. Wydajność PP i CNO zrównuje się dla temperatury centralnej 20 mln K.

Masa obłoku protogwiazdowego stanowi 100 000 - 10 mln. mas Słońca. Głównym źródłem nieprzeźroczystości w takim obłoku jest pył. Wyparowuje on przy T > 1000K.
Źródłem energii dla protogwiazd jest energia grawitacyjna (kolaps materii).

Gwiazda opuszcza ciąg główny, gdy skończy się zapas wodoru w jądrze. Dalsze losy gwiazdy zależą tylko od jej masy.
0.8-1.2 M_Słońca - dolny ciąg główny
do 9 M_Słońca - pośredni ciąg główny
9-100 M_Słońca - górny ciąg główny
Do 1.2 M_Słońca jądro jest w reżimie konwekcyjnym, materia miesza się, dzięki czemu wodór może być dostarczony z zewnętrznych warstw.
Podczas kurczenia się rdzenia helowego (mniejsza wydajność procesów termojądrowych powoduje zapadanie) temperatura rośnie i spala się wodór w otoczce. Następuje błysk helowy. Moc promieniowania gwiazdy jest wtedy największa.
Po spaleniu się helu pojawia się jądro węglowe. Produkcja pierwiastków cięższych od węgla może nastąpić tylko podczas wybuchu supernowych.
Masy gwiazd neutronowych: 1.15-1.9M_Słońca, na ogół 1.2M_Słońca.

dr Marek Kubala "Nasze zmienne Słońce i jego wpływ na naszą atmosferę"

2010-06-23T12:35:00.000-07:00

Ostatni przedwakacyjny odczyt w klubie "Regulus" wygłosił Pan dr Marek Kubala, przedstawiając wpływ Słońca na warunki środowiskowe Ziemi.

Heliofizyk David Hathaway przewiduje, iż następny cykl słoneczny będzie znacznie słabszy od poprzedniego. Zadaje to kłam katastroficznym teoriom roku 2012.

Znane fazy aktywności Słońca:

Minimum Maundera ("Little Ice Age")	Minimum Daltona	Modern Maximum
1645 do 1717	1790 do 1830	1900-obecnie

Występuje ścisła korelacja między liczbą Wolfa, ilością pól pochodzni i natężeniem radiowym. Wysoka aktywność słoneczna zwiększa zawartość węgla ¹⁴C oraz berylu ¹⁰Be w atmosferze. Powoduje to konieczność wprowadzania poprawek "słonecznych" do metod datowania radiowęglem.
Obserwujemy tajemniczy 63. letni cykl zmian temperatury na Ziemi. Tłumaczy się go zjawiskiem El Niño oraz La Niña.
Pomiarów zawartości CO₂ w atmosferze dokonuje Mauna Loa Observatory. Nie wykazują one związku międy zawartością dwutlenku węgla w atmosferze a średnią temperaturą.
Dyskusyjne jest też, czy wzrost ilości CO₂ w atmosferze wywołuje efekt cieplarniany, czy też wzrost temperatury skutkuje uwolnieniem CO₂ zawartym w oceanach.
Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) zasłynął ze skandalu z manipulacją danymi dotyczącymi zawartości dwutlenku węgla w atmosferze.
Wiercenia głębinowe na Grenlandii dają nam informacje o składzie atmosfery oraz temperaturze na przeciągu dziejów.
Epoki lodowcowe powtarzają się w 100 000-letnich cyklach. Prawdopodobnie ma to związek z nahyleniem orbity Ziemi (podobny okres cyklu).
Przed wzrostem temperatury zwiększa się zawartość pyłów w atmosferze.
Wiercenia w skałach osadowych dają nam informacje o okresie 5 mln lat (badano zawartość ¹⁸O w atmosferze).
Podczas Eocene Optimum temperatura była znacznie wyższa, niż obecnie, a nastąpił gwałtowny rozwój ssaków.
Precesja może mieć wpływ na średnią temperaturę (większość lądów położona jest na półkuli północnej).
Najnowsze badania nie wykazują związku między emisją freonów a dziurą ozonową w atmosferze.

Konkluzja z całej prezentacji: żyjemy w czasach bardzo "stabilnych klimatycznie".

dr Sławomir Stachniewicz "Model cyklicznego Wszechświata"

2010-06-09T11:19:00.000-07:00

9 czerwca 2010 r. w siedzibie klubu Regulus odbył się wykład dr S. Stachniewicza.

Model cyklicznego Wszechświata jest alternetywą dla powszechniej uznanego modelu Wielkiego Wybuchu (Big Bangu), zakładającą wielokrotne rozszerzanie się Wszechświata oraz późniejsze zapadanie prowadzące do następnego Wielkiego Wybuchu.

"Klasyczny" Wielki Wybuch.

Zwykła materia stanowi ok. 4% masy Wszechświata, 75% ciemna energia, 20-pare% - materia niebarionowa.

Problemy:

dlaczego Wszechświat jest płaski?

problem horyzontu - pewne obszary nie mogły się ze sobą skontaktować, pomimo to obserwacje promieniowania tła wskazują na "jedność" rządzących nimi praw fizyki

graceful exit - łatwo jest wyobrazić sobie "praprzyczynę" inflacji, problem stanowi źródło jej zakończenia

monopole i inne "defekty"

Zalety:

model inflacyjny dostarcza początkowych perturbacji gęstości, które później przerodziły się w obserwowane obecnie struktury

Występuje wiele "odmian" modeli inflacyjnych, niektóre zakładają rozszerzenie się Wszechświata o czynnik 10³⁰ w bardzo krótkim czasie.

Inflacja jest bardzo "elastyczna", odpowiednio dobierając parametry możemy dopasować ją do różnych warunków obserwowanych we Wszechświecie.

Model cykliczny ("wyznawcy": Richard C. Tolman, Georges Lemaître).

Braki (potrzebne wyjaśnienia):

mechanizm powodujący zatrzymanie się ekspansji

zapadnięcie się Wszechświata bez powstania osobliwości (umożliwiają to teorie strun i ścian)

Koncepcja: nieliniowa elektrodynamika (dodanie dodatkowych czynników do Lagranżjanu). Eliminuje problem osobliwości oraz przyczyny kolapsu.

M-teore (11-wymiarowy Wszechświat). Zderzenia bran powodują kolejne B.B. Po zderzeniu brany oddalają się od siebie, by znowu przyciągnąć z powodu pewnego potencjału.

Problemy modeli cyklicznych:

zapadanie się Wszechświata powoduje wzrost anizotropii oraz jego krzywizny

produkcja entropii (w czasie kolapsu tworzą się czarne dziury, które w koncu łączą się w jedną)
Taki model generuje wielokrotnie większą entropie, niż obserwowaną dotychczas. Entropia jest zachowywana po przejściu do kolejnego cyklu.

Sugestia: ciemna materia składa się z czarnych dziur o masach rzędu 100 mas Słońca. Wyliczona przy takich założeniach entropia zgadza się mniej więcej z obserwowaną.

Większość modeli strun (zakładających ich kluczowy wkład do energii Wszechświata) została odrzuconych dzięki obserwacjom promieniowania tła.

Przeciw koncepcji strzałki czasu: entropia cały czas rośnie.

mgr Bartłomiej Zakrzewski "Śmieci kosmiczne"

2010-04-28T16:22:00.000-07:00

29 kwietnia w siedzibie klubu Regulus odbył się wykład poświęcony problemowi kosmicznych odpadów.

Śmieci kosmiczne - przedmioty wyprodukowane przez człowieka, umieszczone na orbicie okołoziemskiej, które nie są użytkowane.

Rodzaje "latającego badziewia":

zużyte satelity

górne człony rakiet

resztki paliwa (w przypadku paliwa stałego - "kosmiczny żużel")

zgubione narzędzia

odpady radioaktywne

odpadki wyrzucane ze stacji kosmicznych (w ciągu pierwszych dziesięciu lat działalności stacji MIR wyrzucono z niej ponad 200 worków z odpadami)

Najstarszy śmieć kosmiczny: Vanguard 1C.

Metody "unieszkodliwiania" zużytych satelitów:

deorbitacja (kontrolowane spalenie w atmosferze), cmentarzyskiem jest Ocean Spokojny - miejsce rzadko uczęszczane przez statki, niezamieszkałe

reorbitacja (wysłanie na wyższą orbitę (praktykowane dla geostacjonarek)

"Najwydajniejsze" źródła produkcji kosmicznych smieci:

zderzenia (np Iridium 33 i Kosmos 2251 w ubiegłym roku)

zestrzelenia satelitów (11 stycznia 2007 r. w ramach projektu ASAT chińczycy zniszczyli satelite, co doprowadziło do produkcji tysięcy odłamków)

wybuchy

Edward White podczas pierwszego amerykańskiego spaceru kosmicznego zgubił rękawiće. Przez kilkanaście lat pozostawała ona kosmicznym śmieciem.

Syndrom Kesslera - być może kiedyś niemożliwa stanie sie dalsza eksploracja przestrzeni kosmicznej, ze względu na niebezpieczeństwo zderzenia ze znajdującymi się tam śmieciami.

Okrychy o rozmiarze < 0.1 mm rejestrowane są na powierzchni satelitów, 1 mm - 1 cm obserwowane są radarowo.

Satelita szpiegowski USA 193 przed wejściem w atmosferę został zestrzelony, oficjalnie po to, by uniknąć rozszczelnienia zbiornika z trującą hydrazyną w górnych warstwach atmosfery. "Zdezintegrowany" obiekt mógł bezpiecznie spłonąć w atmosferze.

Czas przebywania śmieci na orbicie (ich wysokość zmniejsza się z powodu tarcia o szczątkową atmosferę, aż do momentu spalenia):

Wysokość [km]	Czas
300	~tygodnia
500	rok
800	100 lat

SkyLab spłonął wcześniej, niż przypuszczano (wzmożona aktywność słoneczna doprowadziła do "spuchnięcia" naszej atmosfery).

W 1963 r. Siły Powietrzne Stanów Zjednoczonych "rozpyliły" na orbicie 400 milionów drobnych, miedzianych szpileczek, które miały posłużyć jako bierne anteny do komunikacji radiowej na duże odległości. Eksperyment się nie powiódł, a druciki nadal krążą 2400 km nad nami...

Linki:

NASA Orbital Debris Program Office

XCOR Aerospace

The Danger of Space Junk

dr Waldemar Ogłoza "Kalendarz"

2010-04-14T15:41:00.000-07:00

14 kwietnia w sali prelekcyjnej klubu astronomicznego Regulus odbył się odczyt dr Waldemara Ogłozy, poświęcony sposobom odmierzania czasu. Poniżej materiały związane z tą tematyką:

www.as.up.krakow.pl/edu/ppt/zegary.ppt
www.as.up.krakow.pl/edu/pdf/zegary-txt.pdf
Wydrukuj i zbuduj własny zegar.

dr Sławomir Stachniewicz "Niewyjaśnione zagadki modelu Słońca"

2010-03-24T17:13:00.000-07:00

24 III w sali prelekcyjnej klubu "Regulus" wysluchac mozna bylo odczytu "Niewyjaśnione zagadki modelu Słońca". Niestety spoznilem sie pol godziny, ponizej notatki sa troche "wyrwane z kontekstu"...

http://regulus.astrohobby.pl/Odczyty/odczyty_reg.html

Modele opisujace sloneczne neutrina:

MSW (zaklada niezerowa mase neutrin)

Bardziej oryginalne modele zakladaly wystepowanie fal grawitacyjnych we wnetrzu Slonca, badz tez powstawanie egzotycznych babli.

W 2007 r. uruchomiony zostal projekt Borexino (detektor niskoenergetycznych neutrin). Szczegolna uwage zwrocono na jakosc zastosowanych materialow (np. nylon musial byc pozbawiony pierwiastkow dokonujacych rozpadu promieniotworczego). Borexino moze obserwowac przelot neutrina w czasie rzeczywistym (informujac o energii oraz kierunku).

Detektory neutrin umieszcza sie gleboko pod Ziemia (np Borexino 1400 m pod trawa), by wyeliminowac wplyw mionow powstajacych w gornych warstwach atmosfery (promieniowanie kosmiczne "drazniace" rozrzedzone warstwy atmosfery).

Wg. niektorych detektory neutrin moga rejestrowac zjawiska zwiazane z wybuchami supernowych.

dr DOROTA KOZIEŁ-WIERZBOWSKA Synteza widmowa galaktyk macierzystych "gigantów"

2007-12-15T15:13:00.000-08:00

www.starlight.ufc.br historia formowania sie gwiazd

uzyskanie widma syntetycznego

wyst degeneracji wiek-metalicznosc

J1021+0519 galaktyka, olbrzym

J1328-0307

J1021-1217

J0300-0728

1108+0202

Metoda syntezy widm umozliwia analize historii formowania sie gwiazd. Wiekszosc gigantycznych radiozrodel to galaktyki ze starymi populacjami. Moze istniec zaleznosc miedzy intensywnoscia linii emisyjnych a jasnoscia radiowa. W materii ubogiej w metale trudno o formowanie sie gwiazd.

Odjecie syntetycznego widma gwiazd umozliwia uzyskanie czystego widma AGN (aktywnych jader galaktycznych). Baza zawiera 150 populacji gwiazd.

Czarnobyl - obiektywnie. Relacja z wyprawy Naukowego Koła Fizyków

2007-12-15T15:12:00.000-08:00

Pierwsza inform o kat podalo radio woln eur. Informowano o wzmozonej radioaktywnosci, rejestrowanej przez szwedzkie reaktory. Szwedzi ustalili, iz awaria nast na Ukrainie (po 2 dniach). Satelity zarejestrowaly pozar w czarnobylu. Pierwsza chmura przeszla wzdloz granic polski. Pyly wedrowaly w atmosferze na wys ok 300-500 m. W okolicach Odleza-Bochni zarejestrowano w pierwszych dniach wzmozona radioaktywnosc. Reaktor typu RBMK. 1680 pretow paliwowych. 190t uranu w postaci dwutlenku uranu. Grafit byl moderatorem. Woda spowalniala neutrony oraz 'odbierala' cieplo. Woda dostarczana byla do kazdego zestawu (7000t/h). Brak obudowy. Jeden obieg wody - bezposrednio chlodziwo reaktora napedzala turbiny. W reaktorach wodnych wzrost temp spowoduje spowolnienie reakcji - para jest gorszym modertorem. Reaktor pracowal od 2 lat bez przerwy. Katastrofa nastapila w czasie pierwszej proby konserwacji. Reaktor przez 12 h pracowal o zmniejszonej mocy (do 23). Po zmniejszeniu wydajnosci reaktora trudno jest przywrocic jego poprzednia sprawnosc, ze wzgledu na nadmiar ksenonu 135-produktu rozszczepienia. Po wylaczeniu moc spadla do 30 MW - reaktor mial 5% mocy dzieki rozszczepieniu radioaktywnych czastek. Po jednym dniu moc spadal do ok 1%, Operator podniosl moc reaktora do 200MW (wart ta osiagnal o 1:23), celem wykonania eksperymentu. Do rdzenia wprowadzono wszystkie prety awaryjne. Pierwszy wybuch zwiazany byl z przegrzaniem sie reaktoraa, przy wysokiej temp woda wybucha w kontakcie z cyrkonem (wydziela sie wodor), Dach sie otworzyl. Do atmosfery dostalo sie ok 4% subst radioaktywnych. 12*10do18Bq. W Warszawie zanotowano ok 30 Bq/m3. Przyczyna awarii byly glownie bledy operatora. Brak ujemnego sprzezenia zwrotnego. Opady radioaktywne spadaly glownie z deszczem. W Pl zanotowano 70Bq/m2, Najbardziej skazonym terenem byl w Pl obszar poludniowej opolszczyzny. Pomiaru dokonano na probkach gleby uzyskanych od nadlesnictw z calego kraju. W reaktorze 106ruten rozpada sie polowicznie po 368 dniach, a 103ruten po 39 dniach. Na podst stosunku jednego izotopu rutenu do drugiego mozemy okreslic czas pracy reaktora.

W przyrodzie reaktor istnial 1,8 mln lat temu. Niektore probki z Oklo posiadaly nawet mniej, niz 0,4% uranu235 w rudzie uranu. Zloza uranu byly zubozono. Zaobserwowano nadmiar neodymu (pierwiastka powst w czasie reakcji jadrowych).

Okazalo sie, iz buty maja taki poziom radioaktywnosci, jak probki uzywane w laboratoriach. Wysoce radioaktywne byly spodnie red. Wicherka - komentatora wyscigow kolarskich. Bardziej napromieniowane byly rowniez buty na koturnie. W Pl zastosowano plyn Lugola - tarczyca przestala absorbowac jod, dzieki duzej dawce podanego pierwiastka. Jedynym efektem w ciagu 10 lat zaobserwowanym w 3 najbardziej skazonych krajach byla wzmozonosc zachorowalnosci na raka tarczycy. W 86 roku ok 5% skazenia gleby pochodzilo z probnych wybuchow jadrowych. Konserwacja prentow polega na wyciagnieciu prenta i przelozenia na pol roku do basenu, celem rozpadu jader krotkozyjacych. Ok 40 osob zmarlo bezposrednio w wyniku choroby popromiennej. Nie zaobserwowano wzmozonej zachorowalnosci na bialaczke (na ktora cierpialy ofiary wybuchu bomby jadrowej w Japonii..

NKF mial w tradycji wyjazdy do reaktora w Swierku.

Zona - strefa o promieniu ok 30 km, wyludniona. Elektrownie wybudowano obok Czarnobyla, reaktor znajdowal sie w miescie Prypec, zbudowanym specjalnie dla pracownikow elektrowni. Slawutycz - miasto do ktorego wysiedlono procownikow po awarii, zbudowane od podstaw do tego celu. Najwieksze skazenie poszlo na Prypec. Stroj promieniowal bardziej, niz otoczenie (szczegolnie gumiaki). W czasie wyjazdu panowala piekna pogoda. W drodze nie zanotowano wiekszego skazenia. Na drodze z Czarnobyla do Prypeciu znajduje sie pomnik ofiar Czarnobyla. Najwiekszym zagrozeniem byly pyly - radioaktywne czastki mogly sie dostac do pluc. Czarnobyl mial miec docelowo 6 blokow. Awaria nastapila w bloku 4. Wstrzymano przez to budowe bloku 5. Zaraz po awarii zbudowano sarkofag z betonu i olowiu. Nie byl on specjalnie projektowany - liczyl sie czas. Po pewnym czasie zaczal sie rozpadac - skonstruowano kratownice wspierajace. Najwieksze skazenie zarejestrowano w tzw. czerwobym lesie. Prypec - modelowe miasto komunistyczne. W centrum znalazl sie plac Lenina.

pripyat.com

26 kwietnia w nocy. Ewakuacje przeprowadzono do 16 kolejnego dnia. Ludziom powiedziano, iz beda ewakuowani na 3 dni. Zostawili oni po sobie jedzenie. Liczne kontrasty - drzewa wyrastajace z blokow. Do najwyzszego budynku wbiegli ludzie w noc awarii, by podziwiac lune. Na scianach budynkow umieszczono grafitii - np symbolizujace cienie ofiar. Ogromne ilosci ludzi szabrowaly opuszczone tereny. "Prypec - miasto w cieniu elektrowni". Oko Moskwy - dwie lub trzy anteny sluzace do zaklocania sygnalow radiowych lub tez wykrywania nadlatujacych rakiet. Umiejscowiono je specjalnie blisko reaktora, by ewentualny agresor musial liczyc sie z ryzykiem zniszczenia elektrowni w razie antaku na systemy antenowe. 4 dni po awarii mialo zostac otwarty plac zabaw. Samochodziki dzieciece odznaczaly sie stosunkowo wysokim poziomem promieniowania. Obawiano sie goracych drobin - napromieniowanych czastek pylu, ktore mogly dostac sie do pluc. NKF ukradl podrecznik do fizyki [zbior zadan] z opuszczonej szkoly. Znajduje sie ona w biblioteczce Kola. Pokrywa reaktora zastala wyrzucona do gory. Blok 3, sasiadujacy z 4, pracowal do 2000 roku. Wyjazd z Zony obwarowany jest koniecznoscia dokonania kontroli osobistej przy uzyciu [przestarzalych] dozymetrow. Kijow znajduje sie ok 100km od miejsca katastrofy.

Badania skazenia w rejonie reaktora

Krzysztof Smigielski, Maciej Trzebinski

Metoda pomiaru: dozymetr osobisty. Pomiary zapisywano na dyktafon - 4 h zapisu, wraz z wykladem Julii. Notowano rowniez odleglosc od reaktora 4. Czesc uczestnikow posiadalo dozymetry chemiczne.

Sivert - jednostka dawki rownowaznej prom jonizujacego.

Grej - jednostk. dawki pochlonietej.

Dawka jednorazowa - 0,1-0,5Sv - zwiekszenie ryzyka zachorowania na raka.

1 Sv - nudnosci

10Sv - smierc.

0.04 - mSv przeswietlenie klatki piersiowej

Czarnobyl - 0 (3,5mSv)

skazenie

1mikroGy - 5298

reakt or 5i6 - 1-2 mikroGy/h powietrze

1 - asfalt

2-3 ziemia

3.5 pobocze

1203m - 1 powietrze

3 pobocze, 0,5

5-7 pobocze

550 m- 3poczatek

12 - srednio

14 - max w piku

czerwony las; 1611 m

3-4 glowa

3,5 pas

4 buty

5 gleba

Drzewa zmienily kolor na czerwony. Czerwonym lasem nazywamy obszar odlegly o ok 10 km od reaktora.

3442m

1-2 gruz

4 trawa

5-6 schody

10-12 mech

miastecko zabaw 3696 - 343

1-2 powietrze

2 studzienki

16 drzewa przy karuzeli

40 mech przy autodromie

20beta, gamma

0 szkola, zostala odrazu zamknieta szczelnie po katastrofie

50 m

8 przed wjazdem

10-12 w samochodzie

14-18 w powietrzu

22 max pik w powietrzu

Czas przebywania w strefie: 4 h

max skazenie: 40

max skazenie w powietrzu: 20

max dawka przyjeta: 88-160

wyniki pomiarow dozymetrycznych: 110-130

dozymetry chemiczne: 120

Kazdy instytut fizyki jadrowej musi miec atestowany dozymetr.

Gorne oszac dawk pochl. po kalibracji : 109-180

Wyprawa do Czarnobyla uznana byla bezpieczna dla uczestnikow. Wieksze dawki mozna otrzymac w czasie badan lekarskich. Bezpieczniejsze jest jednak otrzymanie tej samej dawki, rozlozonej w czasie, niz np podczas krotkiego badania.

10000 dawka uzyskana dzieki probkom z FAIF UJ.

Badania na synchrotronie - 20, pomiarow dokonuje sie przez 10h

IAEA -The Czarnobyl forum

Stosunek polakow do budowy elektrowni jadrowej w kraju.

60% respondentow opowiedzialo sie za, 30% raczej tak, 10% zdecydowanie nie, 10% wstrzymalo sie od odpowiedzi.

Za bud elektrowni jadrowej - polowa, polowa za weglowa. Mieszkancy duzych miast (nawet 80%) woleliby elektrownie jadrowe w promieniu 30 km od miejsca zamieszkania.

Wyjazd zorg. dzieki biurze podrozy. 50 USD za przelew.

Dla 11 osob - 740USD. Transport - pociagiem. Koszt- ok 200 zl na osobe, bez dofinansowania - ok 700 zl/osobe.

W Zonie nie zaobserwowano zmian w srodowisku zwierzecym.

Pod reaktor wstrzykiwano ciekly azot, by ochlodzic reaktor. Budowe sarkofagu ukonczono 30 listopada. Obecnie temp. w srodku sarkofagu przekracza 40 zl. Kazdy kraj skladajacy sie na budowe nowego sarkofagu ma swoj czujnik w srodku reaktora. Stary sarkofag jest w zlym stanie - dziury umozliwiaja gniezdzenie sie ptakow. Najdluzej pracowal reaktor nr 3 - sasiadujacy z 4, majacy z nim wspolny komin. Pracownik (30. letni) 3. sarkofagu zapytany o to, czy sie nie boi pracy w takim srodowisku, stwierdzil, iz otrzymuje dobre place, po czym wyciagnal sztuczna szczeke. Podobny eksperyment, jak ten ktory doprowadzil do kat. w Czarnobylu, wykonano juz wczesniej w ZSRR.

Kometa Schwassman-Wachman 3

2007-12-15T15:08:00.000-08:00

23 pazdziernika kometa Holmes'a (typu Jowisza) przeszla eksplozje. Pojasniala o 15 magnitudo. Oznacza to wzrost jasnosci ok miliona razy. Nastapilo to kilka mc po przejsciu przez peryhelium, 2,5 AU od Slonca. Rowniez Schwassman-Wachman 3 rozpadla sie z niewiadomego powodu. Kometa byla sfotografowana w 1892 przez Edwarda Bernarda, pioniera astrofotografii. Rowniez wtedy nastapila eksplozja tej komety. Kolejny wybuch nastapil 2 mc pozniej. Od 1964 obserwujemy ja podczas kazdego przejscia przez peryhelium. Tydzien po wybuchu zarejestrowano na zdjeciach babel pylowy oraz gazowy. Od jadra oderwal sie maly fragment badz strumien pylow. Stwarzalo to wrazenie 'komety w komecie'. Wytworzyl on wlasna kome. Kometa ma ok 1 strednicy katowej. Jadro ma ok 1,5 km. Koma jest wieksza od Slonca. Przez krotki czas obserwowano warkocz jonowy. Pojawil sie on po jakims czasie z powodu oddzialywania promieniowania UV z CO (powstaly jony CO+). Zanikl z powodu zaprzestania emisji CO z jadra. Gazowe atmosfery komet maja strukture hierarchiczna. Kolejne warstwy zawieraja struktury prostsze, powstale z powodu 'rozkladu' poprzednich gazow. Obserwacje w zakresie milimetrowym umozliwia obserwacje molekul macierzystych. Na falach milimetrowych mozna uzyskac duze rozdzielczosci spektroskopowe.