mgr Bartłomiej Zakrzewski "Śmieci kosmiczne"

29 kwietnia w siedzibie klubu Regulus odbył się wykład poświęcony problemowi kosmicznych odpadów.

Śmieci kosmiczne - przedmioty wyprodukowane przez człowieka, umieszczone na orbicie okołoziemskiej, które nie są użytkowane.

Rodzaje "latającego badziewia":

zużyte satelity

górne człony rakiet

resztki paliwa (w przypadku paliwa stałego - "kosmiczny żużel")

zgubione narzędzia

odpady radioaktywne

odpadki wyrzucane ze stacji kosmicznych (w ciągu pierwszych dziesięciu lat działalności stacji MIR wyrzucono z niej ponad 200 worków z odpadami)

Najstarszy śmieć kosmiczny: Vanguard 1C.

Metody "unieszkodliwiania" zużytych satelitów:

deorbitacja (kontrolowane spalenie w atmosferze), cmentarzyskiem jest Ocean Spokojny - miejsce rzadko uczęszczane przez statki, niezamieszkałe

reorbitacja (wysłanie na wyższą orbitę (praktykowane dla geostacjonarek)

"Najwydajniejsze" źródła produkcji kosmicznych smieci:

zderzenia (np Iridium 33 i Kosmos 2251 w ubiegłym roku)

zestrzelenia satelitów (11 stycznia 2007 r. w ramach projektu ASAT chińczycy zniszczyli satelite, co doprowadziło do produkcji tysięcy odłamków)

wybuchy

Edward White podczas pierwszego amerykańskiego spaceru kosmicznego zgubił rękawiće. Przez kilkanaście lat pozostawała ona kosmicznym śmieciem.

Syndrom Kesslera - być może kiedyś niemożliwa stanie sie dalsza eksploracja przestrzeni kosmicznej, ze względu na niebezpieczeństwo zderzenia ze znajdującymi się tam śmieciami.

Okrychy o rozmiarze < 0.1 mm rejestrowane są na powierzchni satelitów, 1 mm - 1 cm obserwowane są radarowo.

Satelita szpiegowski USA 193 przed wejściem w atmosferę został zestrzelony, oficjalnie po to, by uniknąć rozszczelnienia zbiornika z trującą hydrazyną w górnych warstwach atmosfery. "Zdezintegrowany" obiekt mógł bezpiecznie spłonąć w atmosferze.

Czas przebywania śmieci na orbicie (ich wysokość zmniejsza się z powodu tarcia o szczątkową atmosferę, aż do momentu spalenia):

Wysokość [km]	Czas
300	~tygodnia
500	rok
800	100 lat

SkyLab spłonął wcześniej, niż przypuszczano (wzmożona aktywność słoneczna doprowadziła do "spuchnięcia" naszej atmosfery).

W 1963 r. Siły Powietrzne Stanów Zjednoczonych "rozpyliły" na orbicie 400 milionów drobnych, miedzianych szpileczek, które miały posłużyć jako bierne anteny do komunikacji radiowej na duże odległości. Eksperyment się nie powiódł, a druciki nadal krążą 2400 km nad nami...

Linki:

NASA Orbital Debris Program Office

XCOR Aerospace

The Danger of Space Junk